Building evaluative answers

The (d) questions on the religious studies GCSE exam papers assess the skills of analysis, evaluation, discussing and reaching judgments. This is not just about passing exams well; these skills are vital in life because it is really important to be able to use critical thinking skills to analyse everyday events in the news or on social media. You shouldn’t believe everything you read or hear, after all!

Sometimes though, it can be difficult to discuss and argue something you don’t really have strong opinions about. In order to practise these skills, why not start by arguing about things you do have opinions on?

For example:

‘Society would be better without mobile phones.’
‘During the 2020 coronavirus pandemic, Liverpool F.C. should have just been awarded the premier league title.’
‘Public statues of former slave-owners should all be removed.’
‘The internet has more dangers than benefits.’
‘Social media does more harm than good.’
‘Football isn’t proper football unless it is played in front of fans.’

If you don’t really care too much about any of these, try to make up one of your own.

Llunio atebion gwerthusol

Mae cwestiynau (ch) ar y papurau arholiad TGAU astudiaethau crefyddol yn asesu sgiliau dadansoddi, gwerthuso, trafod a dod i farn. Nid yw hyn yn ymwneud â phasio arholiadau'n dda yn unig; mae'r sgiliau hyn yn hanfodol mewn bywyd oherwydd ei bod yn bwysig gallu defnyddio sgiliau meddwl yn feirniadol i ddadansoddi digwyddiadau pob dydd yn y newyddion neu ar y cyfryngau cymdeithasol. Ddylech chi ddim credu popeth rydych chi'n ei ddarllen neu glywed, wedi'r cyfan!

Ond weithiau, gall fod yn anodd trafod a dadlau rhywbeth nad oes gennych chi mewn gwirionedd farn gryf arno. Er mwyn ymarfer y sgiliau hyn, beth am ddechrau drwy ddadlau am bethau y mae gennych chi farn arnyn nhw?

Er enghraifft:

‘Byddai cymdeithas yn well heb ffonau symudol.’
‘Yn ystod pandemig coronafeirws 2020, dylai clwb pêl-droed Lerpwl fod wedi ennill teitl pencampwyr uwch gynghrair Lloegr.’
‘Dylid cael gwared â phob cerflun cyhoeddus o gyn-berchenogion caethweision.’
‘Mae mwy o beryglon i'r rhyngrwyd na manteision.’
‘Mae'r cyfryngau cymdeithasol yn gwneud mwy o ddrwg nag o les.’
‘Dydy pêl-droed ddim yn bêl-droed go iawn oni bai ei fod yn cael ei chwarae o flaen cefnogwyr.’

Os nad ydych chi wir yn poeni gormod am unrhyw un o'r rhain, ceisiwch feddwl am un eich hun.


Firstly, get all your ideas down in a quick, simple mind map. It’s probably easier to start with your own views, but then try and add other views that might be very different from yours. See the example below.

Note that these are very quick, rough ideas to jot down. They won’t be marked but they just help you to keep focused on discussing the statement and, hopefully, avoid falling into the trap of just explaining.

Once, you’ve finished the mind map, drag and drop the arguments into the correct column – agree or disagree.

Yn gyntaf, ysgrifennwch eich syniadau mewn map meddwl cyflym a syml. Mae'n siŵr ei fod yn haws dechrau â'ch safbwyntiau eich hunain, ond yna ceisiwch ychwanegu safbwyntiau eraill a allai fod yn wahanol iawn i'ch rhai chi. Edrychwch ar yr enghraifft isod.

Sylwch mai syniadau bras a chyflym iawn i'w nodi yw’r rhain. Ni fyddan nhw'n cael eu marcio ond maen nhw'n eich helpu i ganolbwyntio ar drafod y gosodiad a, gobeithio, osgoi cwympo i mewn i'r fagl o esbonio yn unig.

Unwaith y byddwch wedi gorffen eich map meddwl, llusgwch a gollyngwch y dadleuon i'r golofn gywir – cytuno neu anghytuno.

Mind map

Let’s take the first one, just as an example, and try and build a strong evaluative response to it.

‘Society would be better without mobile phones.’

1. Mind map:

Map meddwl

Beth am gymryd y gosodiad cyntaf, er enghraifft, a cheisio llunio ymateb gwerthusol cryf iddo.

‘Byddai cymdeithas yn well heb ffonau symudol.’

1. Map meddwl:





        2. Connectives:

        Secondly, look carefully below at the chart that shows connectives. Connectives are connecting words that join or develop similar ideas or show when you are swapping to talk about alternative or opposing ideas.

        Drag and drop the following connectives into the correct box. The first has already been completed as an example.

        2. Cysyllteiriau:

        Yn ail, edrychwch yn ofalus ar y siart isod sy'n dangos cysyllteiriau. Mae cysyllteiriau'n eiriau cyswllt sy'n uno neu'n datblygu syniadau tebyg neu'n dangos pan fyddwch yn troi i siarad am syniadau amgen neu gyferbyniol.

        Llusgwch a gollyngwch y cysyllteiriau yn y blwch cywir. Mae’r cyntaf wedi’i gwblhau eisoes fel enghraifft.

        Connectives

        Cysyllteiriau



        Also Hefyd


          But Ond

              3. Put the two together:

              Thirdly, write out a ‘skeleton’ answer that shows the words from your mind map with appropriate connectives placed in-between the ideas. The one below has been started. You need to continue it.

              3. Rhowch y ddau at ei gilydd:

              Yn drydydd, ysgrifennwch ateb 'sgerbwd' sy'n dangos y geiriau o'ch map meddwl gyda chysyllteiriau priodol wedi'u gosod rhwng y syniadau. Mae'r un isod wedi'i ddechrau. Mae angen i chi barhau ag ef.

              Putting it all together

              No conversationADDITIONALLYToo dependent – addicted. DESPITE THATEverything you needFURTHERMOREA learning tool.

              Rhoi'r cyfan at ei gilydd

              Dim sgwrsYN OGSYTALRhy ddibynnol – caeth. ER GWAETHAF HYNNYPopeth sydd ei angen arnochAR BEN HYNNYTeclyn dysgu.


              4. Finally:

              Put the ‘meat on the bones’ by adding the detail. See the example below.

              4. Yn olaf:

              Rhowch y 'cig ar yr asgwrn' drwy ychwanegu'r manylion. Edrychwch ar yr enghraifft isod.

              Add the details

              “Many would agree with this statement because mobile phones have almost killed the art of conversation. You even see people at a table together but not talking, just playing with their phones! Additionally, people have become addicted to their phones and there has been research to say that too long spent in front of screens is really bad for you. Despite that, many others would say that mobiles are a fantastic way of keeping in touch, especially with people you can’t see face-to-face. During lockdown, Facetime was all some people had for company! Furthermore, a mobile can be an excellent educational and entertainment tool because you can access everything; maps, calculators, Duolingo, news, internet, etc. as well as fun stuff.”

              Continue the answer using this ‘mind map ideas and connectives’ structure.

              Ychwanegu'r manylion

              “Byddai llawer yn cytuno â'r gosodiad hwn oherwydd bod ffonau symudol bron wedi lladd y grefft o sgwrsio. Rydych chi hyd yn oed yn gweld pobl yn eistedd wrth fwrdd gyda'i gilydd ond ddim yn siarad, dim ond yn chwarae â'u ffonau! Yn ogystal, mae pobl wedi dod yn gaeth i'w ffonau ac mae ymchwil yn dweud bod treulio gormod o amser o flaen sgriniau yn ddrwg iawn i chi. Er hynny, byddai llawer o bobl eraill yn dweud bod ffonau symudol yn ffordd wych o gadw mewn cysylltiad, yn enwedig â phobl na allwch chi eu gweld wyneb yn wyneb. Yn ystod y cyfyngiadau symud, dim ond Facetime oedd gan rai pobl fel cwmni! Ar ben hynny, gall ffôn symudol fod yn declyn dysgu ac adloniant ardderchog oherwydd bod gennych chi fynediad at bopeth; mapiau, cyfrifianellau, Duolingo, newyddion, y rhyngrwyd ac ati yn ogystal â phethau hwyl.”

              Parhewch â'r ateb gan ddefnyddio'r strwythur 'syniadau map meddwl a chysyllteiriau' hwn.

              Now try and apply these four stages to a statement you feel strongly about. You should end up with a strong response that flows like an argument.

              Once you’ve practised a few of these, try and do the same with past exam paper questions. They are all under ‘past papers’ on the WJEC website if your schools is in Wales or the Eduqas website if your school is in England.

              Nawr, ceisiwch gymhwyso'r pedwar cam yma at osodiad rydych chi'n teimlo'n gryf amdano. Dylech chi orffen ag ymateb cryf sy'n llifo fel dadl.

              Unwaith y byddwch chi wedi ymarfer rhai o'r rhain, ceisiwch wneud yr un fath â chwestiynau o gyn-bapurau arholiad. Maen nhw i gyd o dan 'cyn-bapurau' ar wefan CBAC.